रायगड : भारतीय संस्कृतीत वटपौर्णिमेला विशेष महत्त्व आहे. या दिवशी विवाहित महिला वडाच्या झाडाची पूजा करून पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना करतात. परंतु आजच्या काळात या सणाचा खरा संदेश केवळ पूजेपुरता मर्यादित न राहता वृक्षसंवर्धन आणि पर्यावरण संरक्षणाचा संकल्प बनणे गरजेचे आहे.
आज विकासाच्या नावाखाली मोठ्या प्रमाणावर वृक्षतोड होत आहे. रस्ते, इमारती, उद्योग आणि इतर प्रकल्पांसाठी हजारो झाडे तोडली जात आहेत. परिणामी तापमानात वाढ, अनियमित पाऊस, दुष्काळ, पूर आणि प्रदूषण यांसारख्या गंभीर समस्या निर्माण होत आहेत. निसर्गाचा समतोल बिघडत असून त्याची किंमत संपूर्ण मानवजातीला मोजावी लागत आहे.
वड, पिंपळ, आंबा, कडुलिंब यांसारखी मोठी झाडे आपल्या पर्यावरणाचा श्वास आहेत. ही झाडे केवळ ऑक्सिजनच देत नाहीत, तर अनेक पक्षी, प्राणी आणि जीवसृष्टीचे आश्रयस्थान आहेत. त्यामुळे एका झाडाची तोड म्हणजे निसर्गाच्या एका संपूर्ण साखळीवर घाव घालण्यासारखे आहे.
वटपौर्णिमेच्या निमित्ताने प्रत्येकाने किमान एक तरी झाड लावून त्याचे संगोपन करण्याची प्रतिज्ञा घ्यावी. केवळ वृक्षारोपणाचे फोटो काढून थांबण्यापेक्षा त्या रोपट्याचे झाड होईपर्यंत जतन करणे हीच खरी पर्यावरण सेवा आहे. शाळा, महाविद्यालये, सामाजिक संस्था आणि ग्रामपंचायतींनी जनजागृती करून वृक्षसंवर्धनाची चळवळ उभी करणे काळाची गरज आहे.
आज निसर्ग वाचवला तरच उद्याचे भविष्य सुरक्षित राहील. वटपौर्णिमेचा सण आपल्याला निसर्गाशी असलेले नाते जपण्याचा संदेश देतो. म्हणून "पूजा वडाची... प्रतिज्ञा वृक्षसंवर्धनाची!" हा विचार प्रत्येकाच्या मनात रुजला पाहिजे.
