सिंधुदुर्गनगरी : ‘महिला सक्षमीकरण’ हा शब्द आता केवळ व्यासपीठावरील भाषणांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही, तर तो प्रत्यक्ष निर्णयप्रक्रियेत उतरला आहे. याची प्रचिती सध्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्याच्या प्रशासकीय व्यवस्थेकडे पाहिल्यास येते. जिल्ह्याच्या प्रशासनातील एकापेक्षा एक महत्त्वाच्या पदांची सूत्रे महिला अधिकाऱ्यांच्या सक्षम हातात असून, निर्णयक्षमता, संवेदनशीलता, कार्यक्षमता आणि नेतृत्वगुणांचा सुरेख मिलाफ या माध्यमातून पाहायला मिळत आहे.
जिल्हाधिकारी आणि अतिरिक्त जिल्हाधिकारी, मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि अतिरिक्त मुख्य कार्यकारी अधिकारी तसेच अतिरिक्त पोलीस अधीक्षक अशी प्रशासनाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची पदे महिला अधिकारी सांभाळत आहेत. जिल्ह्याच्या प्रशासकीय यंत्रणेतील या प्रमुख पदांवर महिलांची झालेली नियुक्ती ही निश्चितच उल्लेखनीय बाब आहे. विविध विभागांच्या समन्वयापासून ते विकासकामांना गती देण्यापर्यंत आणि नागरिकांच्या प्रश्नांवर तातडीने निर्णय घेण्यापर्यंत प्रशासनाची मोठी जबाबदारी त्यांच्या खांद्यावर आहे.
निर्णयक्षम नेतृत्वाची नवी ओळख
प्रशासन म्हणजे केवळ फाईल्स, आदेश आणि नियमांची अंमलबजावणी नव्हे; तर त्यामागे नागरिकांच्या अपेक्षा, त्यांच्या समस्या आणि विकासाची दिशा निश्चित करण्याची जबाबदारी असते. ही जबाबदारी पार पाडताना महिला अधिकारी संवेदनशीलतेसोबतच कठोर निर्णयक्षमताही दाखवत आहेत.
महिला आणि बालकांचे प्रश्न, शिक्षण, आरोग्य, ग्रामीण विकास, पायाभूत सुविधा, आपत्ती व्यवस्थापन, कायदा व सुव्यवस्था अशा विविध क्षेत्रांमध्ये प्रशासनाला अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. अशा परिस्थितीत शांतपणे परिस्थितीचा अभ्यास करून योग्य निर्णय घेणे आणि त्याची प्रभावी अंमलबजावणी करणे, हे प्रशासनातील नेतृत्वाचे खरे कसब मानले जाते. सिंधुदुर्गातील महिला अधिकाऱ्यांच्या कामातून हीच नेतृत्वक्षमता अधोरेखित होत आहे.
सिंधुदुर्गच्या प्रशासनाचा सकारात्मक चेहरा
सिंधुदुर्ग हा पर्यटन, निसर्ग आणि सांस्कृतिक वारशासाठी ओळखला जाणारा जिल्हा आहे. या जिल्ह्याच्या विकासाच्या प्रक्रियेत सक्षम प्रशासनाची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आहे. विकासाच्या विविध योजना प्रभावीपणे राबविणे, नागरिकांच्या तक्रारींचे निराकरण करणे, शासकीय यंत्रणांमध्ये समन्वय राखणे आणि कायदा-सुव्यवस्था अबाधित ठेवणे यासाठी सक्षम नेतृत्वाची गरज असते. या पार्श्वभूमीवर जिल्ह्याच्या प्रमुख प्रशासकीय पदांवर महिला अधिकारी कार्यरत असणे ही केवळ प्रशासकीय रचनेतील बाब नाही; तर बदलत्या समाजव्यवस्थेचे आणि महिलांच्या वाढत्या नेतृत्वाचे प्रतीक आहे.
या आहेत प्रमुख महिला अधिकारी
सिंधुदुर्ग जिल्ह्याच्या जिल्हाधिकारी म्हणून तृप्ती धोडमिसे, अतिरिक्त जिल्हाधिकारी श्रीमती शुभांगी साठे, उपजिल्हाधिकारी श्रीमती प्रतिभा वराळे, जिल्हा परिषदेच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी डॉक्टर अपूर्वा बासुर, अतिरिक्त उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी शितल फुंड, अतिरिक्त जिल्हा पोलीस अधीक्षक पदी नयोमी साटम या प्रमुख अधिकारी आहेत.
काळ बदलला आहे. एकेकाळी काही विशिष्ट क्षेत्रे पुरुषांची मक्तेदारी मानली जात होती. आज त्याच क्षेत्रांमध्ये महिला आत्मविश्वासाने नेतृत्व करत आहेत. प्रशासनासारख्या अत्यंत जबाबदारीच्या क्षेत्रात महिला अधिकारी आपली कार्यक्षमता सिद्ध करत आहेत, ही समाजासाठी सकारात्मक दिशा आहे.
सिंधुदुर्गातील सध्याचे चित्र त्यामुळे अनेक अर्थांनी विशेष ठरते. महत्त्वाच्या प्रशासकीय निर्णयांच्या केंद्रस्थानी महिला, विकासाच्या प्रक्रियेत महिला नेतृत्व आणि कायदा-सुव्यवस्थेच्या जबाबदारीतही महिला अधिकारी अशी ही रचना महिला सक्षमीकरणाचा प्रत्यक्ष अनुभव देणारी आहे. ही केवळ पदांवर झालेली नियुक्ती नाही, तर ‘महिलांना संधी दिली तर त्या नेतृत्वही करू शकतात आणि परिवर्तनही घडवू शकतात’ या विचाराला मिळालेली प्रत्यक्ष पुष्टी आहे. सिंधुदुर्गच्या प्रशासनात उमटलेला महिलांच्या कर्तृत्वाचा हा ठसा निश्चितच अभिमानास्पद आहे. महिला नेतृत्वाला सलाम!
