जीर्णोद्धार करताना जपली प्राचीन कावी कला ; निगुडेवासियांचे कार्य ऐतिहासिक

संस्कृती अभ्यासक सतीश लळीतांनी केलं कौतुक
Edited by:
Published on: November 29, 2025 22:18 PM
views 114  views

गोष्ट कावी कलेची' लघुपटाचा प्रिमिअर शो

ओरोस : निगुडे येथील माऊली रवळनाथ पंचायतन मंदिराचे नूतनीकरण करताना मंदिराच्या भिंती व स्तंभांवरील प्राचीन कावी चित्रकलेचा विनाश न होऊ देता ती पुढील पिढ्यांकरिता सुरक्षित राखण्याचे ऐतिहासिक काम निगुडे गावचे ग्रामस्थ व मंदिर समितीचे पदाधिकारी यांनी केले आहे, असे उद्गार संस्कृती अभ्यासक सतीश लळीत यांनी काढले. मंदिर संवर्धन व जपणूक या बाबतीत संपुर्ण सिंधुदुर्ग जिल्ह्याने निगुडे गावाचा आदर्श घेतला पाहिजे, असेही ते म्हणाले.

 

तळकोकणाचा सांस्कृतिक वारसा असलेल्या परंतु आता विस्मृतीत गेलेल्या कावी चित्रकलेचा प्रसार व प्रसिद्धी करण्याच्या दृष्टीने सतीश लळीत यांनी दिग्दर्शित केलेल्या व 'घुंगुरकाठी' संस्थेने निर्मिती केलेल्या 'गोष्ट कावी कलेची' या लघुपटाचा प्रिमिअर शो नुकताच निगुडे येथील मंदिरात आयोजित करण्यात आला. यावेळी श्री. लळीत बोलत होते. गुढीपूर पिंगुळी येथील 'शिल्पधाम'चे प्रमुख शिल्पकार जयेश धुरी, कावी चित्रकार अमोल तिळवे, स्थापत्य विशारद नंदन सावंत यावेळी प्रमुख पाहुणे म्हणुन उपस्थित होते.

 

श्री. लळीत यांनी कोकणच्या प्राचीन काळापासून विकसित झालेल्या मंदिररचनाशैलीचे महत्व अधोरेखित करत तिचे जतन करण्याची गरज असल्याचे सांगितले. जुन्या पारंपरिक कोकणी वास्तुशैलीच्या मंदिरांचा जीर्णोद्धार करताना मागचा पुढचा विचार न करता ठोकळेबाज पद्धतीने उभारलेली सिमेंटची आधुनिक मंदिरे ही कोकणच्या संस्कृतीशी विसंगत असून ती तीस-पस्तीस वर्षांहून अधिक काळ टिकणार नाहीत, अशी भीतीही त्यांनी व्यक्त केली. जीर्णोद्धार करताना मूळचे सर्व बांधकाम पाडून नवीन उभारणे, ही चुकीची संकल्पना आहे. जुन्या वास्तुचे नूतनीकरण करणे आणि ते करताना मूळ ढाच्याला, कलाकृतींना पुनर्जिवित करणे अपेक्षित आहे. आणि हे करता येते हे निगुडे गावाने सिद्ध केले आहे, असे ते म्हणाले.

शिल्पकार जयेश धुरी म्हणाले की, मंदिरे म्हणजे केवळ दगड, विटा, भिंती, छप्पर नव्हे. मंदिरांची निर्मिती करण्यामागे पूर्वजांनी काही विशिष्ट विचार केला होता. तसेच कावी कला म्हणजे केवळ भिंतीवर काढलेली चित्रे नव्हेत. हे सर्व करण्यामागे आपली शैली निर्माण करणे, संस्कृती टिकवणे या उद्देशाने त्यांनी अत्यंत श्रद्धेने परिश्रमपूर्वक ही निर्मिती केली. आधुनिकतेच्या धबडग्यात हा वारसा टिकवणे हे आपले कर्तव्य आहे.

संध्याकाळच्या आरतीनंतर रात्री 8 वाजता या कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. याप्रसंगी विशेष निमंत्रित म्हणून लेखिका, कवयित्री डॉ. सई लळीत, स्थापत्य विशारद नंदन सावंत, सामाजिक कार्यकर्ते संदीप सावंत, अभ्यासक समीर गोवेकर इत्यादि मान्यवर उपस्थित होते. श्री. गोवेकर यांचेही भाषण झाले. त्यानंतर श्री. लळीत यांनी बनवलेल्या लघुपटाचा सर्व उपस्थितांनी आनंद घेतला. हा लघुपट लवकरच यूट्यूबवर प्रदर्शित करण्यात येणार आहे. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन प्रमुख मानकरी शांताराम गावडे यांनी केले. या कार्यक्रमाला श्री देवी माऊली देवस्थान समितीचे अध्यक्ष रवींद्र शशिकांत गावडे, उपाध्यक्ष बापू भास्कर गावडे, खजिनदार समीर नारायण गावडे, देवस्थानचे प्रमुख मानकरी श्री. गंगाराम गावडे, पांडुरंग गावडे, मयुरेश गावडे, बाबाजी गावडे, असनिये येथील पर्यावरणवादी कार्यकर्ते संदीप सावंत, त्याचप्रमाणे महिला आणि परिसरातील नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.